Naghain si Senator Loren Legarda ng Senate Bill No. 2521 o ang panukalang Fisheries Vessel Monitoring Act na naglalayong palakasin ang pagbabantay sa mga commercial fishing vessel at labanan ang ilegal na pangingisda sa karagatan ng Pilipinas.
Layunin ng panukala na magtatag ng malinaw at angkop na sistema ng electronic vessel monitoring upang matukoy at maiwasan ang illegal, unreported, and unregulated (IUU) fishing sa Exclusive Economic Zone (EEZ) ng bansa at sa 36,289-kilometrong baybayin nito.
Ayon kay Legarda, mahalagang mapangalagaan ang yamang-dagat dahil nakasalalay dito ang kabuhayan ng maliliit na mangingisda at mga komunidad sa baybayin.
“Hindi natin papayagan na patuloy na sirain ng mga mapagsamantala ang yamang dagat na dapat ay para sa mga Pilipino,” ani Legarda.
Kasunod ang paghahain ng panukala sa mga isyung inilutang nina Senators Raffy Tulfo at Kiko Pangilinan sa Senado kaugnay ng kalagayan ng mga municipal fisherfolk at pagpasok ng mga commercial fishing vessel sa municipal waters.
Binigyang-diin din ni Legarda ang pangangailangang maprotektahan ang karapatan ng maliliit na mangingisda sa 15-kilometrong municipal waters.
“Kasama rito, kailangan nating ipagtanggol ang karapatan ng ating mga maliliit na mangingisda at siguruhin na ang labinlimang kilometrong municipal waters ay talagang eksklusibo para sa kanila,” ani Legarda.
Ang Senate Bill No. 2521 ay naglalayong amyendahan ang Republic Act No. 8550 o Philippine Fisheries Code of 1998 upang magbigay ng malinaw na legal na batayan sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) para iatas ang paggamit ng electronic vessel monitoring systems (VMS).
Kasunod ito ng desisyon ng Korte Suprema noong Enero 2026 na nagdeklara sa Fisheries Administrative Order No. 266 na labag sa Konstitusyon dahil sa kawalan ng malinaw na batayan sa batas, ayon sa pahayag ni Legarda.
Sa ilalim ng panukala, sasailalim sa electronic monitoring ang mga commercial fishing vessel, kabilang ang mga catcher vessel at carrier vessel, upang masubaybayan ang galaw ng mga ito at matiyak ang traceability ng mga huling isda, kabilang ang mga inililipat sa ibang sasakyang-dagat sa laot.
Pinapayagan din ng panukala ang mga lokal na pamahalaan na magpatupad ng angkop na mga patakaran sa monitoring para sa mga municipal fishing boat. Kabilang sa mga probisyon nito ang pagprotekta sa lokasyon at galaw ng mga sasakyang-dagat bilang sensitibong teknikal na impormasyon.
Nagtatakda rin ang panukala ng pananagutang kriminal para sa mga direktor, manager at may-ari ng kumpanyang mapatutunayang nag-utos o nagpahintulot ng paulit-ulit na pag-iwas sa monitoring requirements.
Ayon kay Legarda, kailangang mapanatili ang pagiging kumpidensiyal ng sensitibong impormasyon ng mga lehitimong negosyo habang tinitiyak na nagagamit ng pamahalaan ang monitoring system sa pagpapatupad ng batas at pangangalaga sa municipal waters.
Iginiit niya na hindi layunin ng panukala na hadlangan ang lehitimong operasyon ng commercial fishing sector, kundi magtatag ng sistemang magbabalanse sa proteksiyon ng impormasyon ng negosyo at sa pangangailangan ng pamahalaan na labanan ang ilegal na pangingisda.
Sa oras ng paghahain, panukalang batas pa lamang ang Senate Bill No. 2521 at kailangan pa itong dumaan sa proseso ng lehislasyon bago maging ganap na batas.
