Tatlumpung (30) residente, barangay officials, at mga lider ng komunidad mula sa walong barangay sa San Fernando, Sibuyan ang isinailalim sa Katarungang Pambarangay proceedings kaugnay ng mga reklamong inihain matapos ang serye ng mga protesta laban sa pag-endorso ng Sangguniang Bayan ng San Fernando sa aplikasyon sa pagmimina ng Altai Philippines Mining Corporation (APMC).
Batay sa mga referral letter na inilabas ng San Fernando Municipal Police Station noong Hulyo 24 at 29, ang mga reklamo ay isinailalim sa proseso ng Katarungang Pambarangay at nagmula sa tatlong magkakahiwalay na complaint groups kaugnay ng mga pangyayaring naganap noong July 6, 17, at 18.
Ang unang reklamo ay inihain ng apat na empleyado ng APMC. Inireklamo nila ang walong indibidwal mula sa apat na barangay dahil sa umano'y Light Threats, Grave Coercion, at Oral Defamation kaugnay ng insidenteng naganap matapos ang Committee of the Whole meeting ng Sangguniang Bayan noong July 6.
Samantala, naghain naman si Vice Mayor Romel Repil ng reklamong Alarm and Scandal at Unjust Vexation laban sa isang respondent kaugnay ng mga pangyayari noong July 17 at 18.
Hiwalay ding naghain ng kaparehong reklamo si Sangguniang Bayan Member Marcial Riano laban sa 23 respondents mula sa apat na barangay na may kaugnayan din sa mga protesta noong July 17 at 18.
Ayon sa grupong Barikada ng Mamamayan ng Sibuyan, ang mga referral letter ay para lamang sa pagsisimula ng proseso sa ilalim ng Katarungang Pambarangay Law at hindi pa nangangahulugan ng pagsasampa ng kasong kriminal o paghatol sa sinuman.
Matatandaang noong July 17, inaprubahan ng Sangguniang Bayan ng San Fernando ang Resolution No. 297, Series of 2026, na nag-eendorso sa aplikasyon ng Altai Philippines Mining Corporation para sa deklarasyon ng mining project feasibility, operasyon sa ilalim ng Mineral Production Sharing Agreement at Miscellaneous Lease Application.
Kasunod nito, nagsagawa ang mga residente ng noise barrage at protest march noong July 17 at motorcade na may permit noong July 18 bilang pagtutol sa pagmimina sa Sibuyan Island.
Sa isang pahayag, iginiit ng Barikada ng Mamamayan ng Sibuyan na ang mga naturang protesta ay isinagawa sa mapayapang paraan sa mga pampublikong lugar at bahagi ng paggamit ng kanilang karapatan sa malayang pagpapahayag, mapayapang pagtitipon, at pagpetisyon sa pamahalaan.
Nanawagan din ang grupo sa Commission on Human Rights (CHR) na bantayan ang mga isinasagawang proceedings upang matiyak na mapangangalagaan ang karapatan sa due process, freedom of expression, peaceful assembly, at pakikilahok ng mamamayan sa mga usaping may kinalaman sa kanilang komunidad.
Ayon pa sa Barikada, nagpapatuloy ang kanilang beripikasyon sa iba pang naiulat na referral letters kaugnay ng mga protesta noong Hulyo at maglalabas lamang sila ng karagdagang impormasyon kapag nakumpirma na ang mga opisyal na dokumento.
