Pinalalawak ng Pamahalaang Bayan ng Odiongan ang produksyon ng Lakatan banana bilang bahagi ng pagsisikap na mapalakas ang kabuhayan ng mga magsasaka at makapagbukas ng bagong oportunidad sa lokal na industriya ng agrikultura.
Isinusulong ito matapos makapagtala ng 85 porsyentong survival rate ang tissue-cultured Lakatan banana seedlings sa demonstration farm sa Barangay Anahao sa ilalim ng proyekto ng Department of Agriculture–Bureau of Agricultural Research (DA-BAR).
Ayon sa Municipal Agriculture Office (MAO), 340 sa 400 tissue-cultured Lakatan banana seedlings ang matagumpay na nabuhay, na nagpapatunay sa potensyal ng Odiongan bilang lugar para sa komersyal na produksyon ng Lakatan banana.
Sinimulan ang proyekto noong May 22, 2025 sa pakikipagtulungan ng MAO Odiongan, Claro Recto Agrarian Reform Beneficiaries (ARB) Farmers Association, at Maghali Auto Savings Group.
Ayon kay Municipal Agriculturist Engr. Joel Fadero, inaasahang mamumunga ang mga puno sa loob ng halos isang taon mula nang itanim ang mga ito, at ang ilan ay nasa yugto na ng pamumunga.
“Actually, ang sabi ng ating mga researcher… one year na dapat may bunga na siya,” ani Fadero.
Bukod sa produksyon, nagsisilbi ring demonstration at research site ang plantasyon kung saan sinusuri ang bisa ng mga makabagong teknolohiya sa pagtatanim, kabilang ang tamang paggamit ng abono, pest management, at iba pang recommended farming practices.
Ayon kay Fadero, napili ang Odiongan bilang pilot area ng proyekto dahil sa mga naunang pag-aaral ng DA na nagpakitang angkop ang klima at kondisyon ng lugar para sa pagtatanim ng Lakatan banana.
Idinagdag niya na patuloy ding tumataas ang demand sa Lakatan banana, lalo na mula sa mga restaurant, hotel, at iba pang tourism establishments.
“Marami na ring tumatangkilik at naghahanap, particular yung mga restaurant na nagsi-serve ng saging,” aniya.
Sa kasalukuyan, umaabot sa humigit-kumulang ₱80 kada kilo ang presyo ng Lakatan banana sa lokal na merkado, habang higit sa ₱100 kada kilo naman ito sa mga tourist destination tulad ng Boracay, na nagbibigay ng mas malaking oportunidad sa kita ng mga magsasaka.
Patuloy namang mino-monitor ng Municipal Agriculture Office ang plantasyon at nagbibigay ng teknikal na suporta sa mga benepisyaryong magsasaka bilang paghahanda sa pagpapalawak ng produksyon at posibleng paglinang ng Lakatan banana bilang isa sa mga pangunahing high-value crops ng Odiongan.
