Isinagawa ng National Commission on Indigenous Peoples MIMAROPA nitong ika-22 ng Setyembre, ang dalawang araw na pagtuturo at workshop ng mga katutubo at iba pang stakeholders, para sa pagsasakatuparan ng 11 Building Blocks, na ginanap sa Provincial Evacuation Center sa bayan ng Mamburao.
Ang 11 Building Blocks ay stratehiya ng pamahalaan sa ilalim ng Whole of Nation Approach, upang matiyak ang proteksyon at promosyon ng kagalingan ng mga katutubo at kanilang mga karapatan.
Ayon kay Datu Bawan Jake Lanes, Executive Director ng Mindanao Indigenous Peoples Council for Elders and Leaders, layon ng aktibidad na maipaunawa na ang Building Blocks ang susi upang ang mga katutubo ay makapagbigay ng ambag sa pag-unlad ng bansa; tumugon sa mga programa ng pamahalaan lalo na ang may kaugnayan sa usaping kapayapaan, pag-unlad at pagkakaisa; at gawing matatag laban sa iba’t ibang hamon ang kanilang mga pamayanan.
Ipinaliwanag naman ni Julito Garcia, Provincial Officer ng Panlalawigang Tanggapan ng National Commission on Indigenous Peoples (NCIP), na halaw sa mga probisyon ng Republic Act 8371 o ang Indigenous Peoples Rights Acts (IPRA) ang 11 Building Blocks. “Nakatitiyak ang mga katutubo na para sa kanilang kapakanan at karapatan ang magiging buod ng workshop,” ani Garcia. Ayon pa dito, isa sa mahalagang laman ng 11 Building Blocks ang Indigenous Political Structure, kung saan kailangangang tukuyin, alamin at ihayag ng mga katutubo ang mga matatanda sa kanilang pamayanan na pagmumulan ng kwento ng kanilang pagiging katutubo. At bilang Elder ng pamayanan, dagdag ni Garcia, kasama sa responsibilidad ng mga ito ang magdesisyon sa mga maseselang usapin ng kanilang tribo.
Kabilang sa 11 Building Blocks ay ang Registration and accreditation of Indigenous Peoples Organizations (IPO); Certificate of Ancestral Domain Title (CADT) and Certificate of Ancestral Land Title (CALT) delineation process; Establishment of Ancestral Domain Management Office (ADMO); Ancestral Domain Sustainable Development and Protection Plan (ADSDPP) formulation; IP Wealth Management-Community Resource Management Development Plan (CRMDP) Formulation; Institutionalization of Certificate of Precondition (CP), Free, Prior and Informed Consent (FPIC), and Exercise of Priority Rights (EPR); Effective Indigenous Peoples Mandatory Representative (IPMR) in the local legislative bodies; Efficient and enhanced MOA/MOU/MOC formulation; Socio-economic activities with IP cooperatives; at ang Ancestral Domain Defense System.
Samantala, binigyang-diin naman ni Board Member Juanito Lumawig, Provincial Indigenous Peoples Mandatory Representative, na ang ginaganap na aktibidad ay sagrado para sa kanilang mga katutubo. Naniniwala ang opisyal na malaki ang maitutulong nito sa kanilang sektor upang tuluyang makamit ng kanilang pamayanan ang kapasidad para sa self-governance, sa ilalim ng pangangalaga ng gobyerno. Inaasahan din ni Lumawig na sa pamamagitan ng gawain ay maipararating nila ang kanilang mga saloobin, pangangailangan at hinaing sa pamahalaan.
Tinawag na Healing, Reconciliation and Operationalizing the 11 Building Blocks in the Ancestral Domain in support to the Whole of Government, ang aktibidad ay pinangunahan ng NCIP at dinaluhan ng iba’t ibang ahensya, lider-katutubo, mga kabataan, at former rebels. Bahagi pa rin ng nabanggit na aktibidad ang pagbisita ng stakeholders bukas, Setyembre 24, sa ilang pamayanan ng mga katutubo sa Sta Cruz at San Jose upang makita ang tunay na kalagayan ng mga ito.
