Ibinasura ng Municipal Circuit Trial Court (MCTC) ng Odiongan-Ferrol ang kasong forcible entry na isinampa ng Anahao-Canduyong-Tubigon Farmers' Association (ACTFA) at ilang magsasaka laban kina Atty. Javie De Jesus-Fruelda, Ralph Molina Fruelda at Engr. Paul Anthony Iringan kaugnay ng bahagi ng kontrobersyal na Buyco Estate.
Sa 45-pahinang desisyong nakuha ng Romblon News Network, sinabi ng korte na nabigo ang mga magsasaka na mapatunayan na sila ay may aktuwal at prior physical possession sa mga partikular na bahagi ng Lot No. 3675 na kanilang sinasabing inagaw o pinasok ng mga respondent.
Ang Buyco Estate ay sumasaklaw sa mga lugar sa Barangays Anahao at Canduyong sa Odiongan at Barangay Tubigon sa Ferrol.
Sa isang kasong forcible entry, kailangang mapatunayan ng nagsasakdal na mayroon silang aktuwal na pisikal na posesyon sa lupang pinag-uusapan bago sila umano napatalsik dito sa pamamagitan ng puwersa, pananakot, pagbabanta, pandaraya o palihim na pagpasok.
Ayon sa korte, hindi sapat na natukoy ng mga plaintiffs kung aling eksaktong bahagi ng Lot No. 3675 ang aktuwal nilang hawak o sinasaka bago ang sinasabing dispossession.
Isinumite ng ACTFA at mga kasamang plaintiffs ang iba't ibang dokumento, kabilang ang mga titulo, Emancipation Patents, tax declarations at mga rekord mula sa Department of Agrarian Reform at Department of Environment and Natural Resources, bilang suporta sa kanilang mga claim.
Gayunman, sinabi ng korte na ang mga dokumentong ito ay hindi awtomatikong nagpapatunay na ang bawat plaintiff ay may aktuwal at agarang pisikal na posesyon sa mismong mga partikular na bahaging sakop ng kaso.
Hindi rin itinuring ng korte na sapat na patunay ng prior physical possession ng ACTFA at mga kasalukuyang plaintiffs ang mga naunang kaso na may kaugnayan sa pagpaparehistro ng Buyco Estate.
Ayon sa desisyon, ang mga kasong nabanggit ay may kaugnayan sa land registration proceedings at maaaring magsilbing bahagi ng historical background ng ari-arian, ngunit hindi nito pinatutunayan ang aktuwal at tuloy-tuloy na pisikal na posesyon ng ACTFA o ng bawat individual plaintiff sa mga partikular na lupang pinag-aagawan sa kasalukuyang kaso.
Binigyang-pansin din ng korte ang mga pangyayari bago ang paglalagay ng steel gate sa isang ingress ng property noong Oktubre 3, 2025.
Batay sa mga ebidensiyang iniharap, may mga road-opening activities na isinagawa sa lugar noong 2024, bago pa ang insidenteng naging sentro ng reklamo ng mga plaintiffs.
Isinaalang-alang din ng korte ang iba pang ebidensiyang iniharap ng mga defendants, kabilang ang presensya ng caretaker sa property, paglalagay ng “No Trespassing” signs noong Hulyo 2024, tree-planting activities noong Hunyo 2024, at iba pang gawain kaugnay ng pangangasiwa at pagmomonitor sa lugar.
Sinabi ng korte na ang mga ito ay nagpapakita ng mga hayagang gawain ng pangangasiwa at presensya sa property bago pa ang Oktubre 2025.
Binigyang-diin din ng hukuman na ang pangunahing isyu sa kasong forcible entry ay hindi kung sino ang may-ari ng lupa o kung sino ang may mas mataas na karapatan dito, kundi kung sino ang may aktuwal na pisikal na posesyon bago ang sinasabing pagpasok o dispossession.
“The absence of proof of the plaintiffs' prior physical possession necessarily precludes the grant of the principal relief of restitution of possession,” ayon sa desisyon ng korte.
Gayunman, nilinaw ng desisyon na ang naging pagbasura sa kaso ay nakabatay sa kabiguang mapatunayan ang kinakailangang prior physical possession sa isang forcible entry case. Hindi nito pangunahing pinagpasiyahan ang usapin ng ownership o legal na karapatan sa Buyco Estate, na isang hiwalay na usapin mula sa ejectment proceeding.
