Sa lalawigan ng Romblon — isang paraisong kilala sa likas na ganda, tahimik na pamumuhay, at mapagkumbabang mamamayan — ang tunay na pag-unlad ay hindi lamang nasusukat sa mga bagong kalsada, gusali, o proyektong pang-imprastruktura. Sa halip, ang pag-unlad ay dapat nakaugat sa mabuting pamamahala, na tinutulungan ng dalawang pinakamahalagang prinsipyo sa pamahalaan: transparency (kaliwanagan) at accountability (pananagutan).
Sa isang probinsyang tulad ng Romblon, kung saan maraming barangay ang nasa liblib na lugar at limitado ang access sa impormasyon, mas lalong kailangang maging bukas ang lokal na pamahalaan sa mga mamamayan. Dito pumapasok ang kahalagahan ng transparency o pagiging bukas sa lahat ng kilos, desisyon, at paggamit ng pondo ng bayan. Kung ang bawat proyekto, transaksyon, at plano ay malinaw na inilalatag sa publiko — sa pamamagitan man ng barangay assembly, social media, bulletin boards, o radyo — nabibigyan ng kapangyarihan ang bawat Romblomanon na maging bahagi ng proseso.
Halimbawa, kung may proyekto sa barangay tulad ng pagsasaayos ng kalsada o pagtatayo ng water system, dapat malinaw kung magkano ang pondong inilaan, sino ang contractor, at kailan ito matatapos. Sa ganitong paraan, nababawasan ang tiwala sa bulung-bulungan at haka-haka, at napapalitan ito ng tiwala sa pamahalaan.
Ngunit ang transparency ay hindi sapat kung walang accountability. Kailangan ding may pananagutan ang mga opisyal sa bawat pagkilos at desisyon. Kapag may pagkukulang, kailangang may humarap, umamin, at gumawa ng konkretong hakbang para itama ito. Hindi maaaring puro paliwanag lang, tapos tuloy ang ligaya. Sa bawat sentimong galing sa buwis ng mamamayan, kailangang may kaakibat na pagsunod at pananagutan.
Sa mga nagdaang taon, maraming isyu ang lumitaw sa ilang bahagi ng Romblon: mga proyektong hindi natapos, mga kagamitan ng LGU na nawawala, at mga kontratang tila hindi napag-usapan ng maayos. Sa ilang pagkakataon, nawawala na sa balita ang mga ito, tila ba nalilimutan at tinatabunan. Ang ganitong kultura ng kawalan ng pananagutan ay hadlang sa pag-unlad, at sa huli, ang mamamayang Romblomanon ang talo.
Dapat magsilbing ehemplo ang mga lokal na opisyal — mula gobernador, alkalde, mga kagawad, hanggang sa barangay tanod — sa pagiging tapat at responsable. Dapat ding maging aktibo ang mga mamamayan sa pakikilahok, pagtatanong, at pagsunod sa mga usaping pampamahalaan. Hindi sapat ang bumoto lamang tuwing halalan; kailangan ang tuloy-tuloy na pagtingin at pakikialam sa pamamalakad ng ating mga pinuno.
May papel din ang media, simbahan, at mga civil society groups sa pagtulong na bantayan ang pamahalaan. Kailangang palakasin ang ugnayan ng mamamayan at pamahalaan upang mapanatili ang kultura ng integridad sa lalawigan.
Kung nais talaga nating umunlad ang Romblon — hindi lamang sa pisikal na aspeto kundi sa kalidad ng pamumuhay — dapat nating itaguyod ang pamahalaang bukas, tapat, at may pananagutan. Dahil sa huli, ang tunay na pagbabago ay hindi nagsisimula sa itaas, kundi sa bawat mamamayang handang manindigan para sa tama.
Tunay na pag-unlad ay hindi itinatayo sa sementadong daan kundi sa matatag na prinsipyo ng katapatan at pananagutan. Sa Romblon, ito ang tunay na daan tungo sa mas maaliwalas na kinabukasan.
