Itinuturing ng Department of Science and Technology (DOST) ang Romblon bilang mahalagang proof of concept sa paggamit ng science, technology and innovation upang tugunan ang mga hamon ng isang geographically isolated at island province.
Ayon kay DOST Secretary Renato U. Solidum Jr., nahaharap ang Romblon sa mga hamon sa digital connectivity, transportasyon at mobility, access sa basic services, disaster risk at early warning systems dahil sa pagiging hiwa-hiwalay ng mga isla nito.
Dahil dito, sinabi ni Solidum na hindi lamang dapat maging benepisyaryo ng innovation ang Romblon kundi maging patunay kung paano nakatutulong ang science at technology sa aktuwal na pangangailangan ng mga komunidad.
Inilahad ito ni Solidum sa 2026 Regional Science, Technology and Innovation Week (RSTW) sa Romblon, kung saan inilunsad ng DOST ang iba't ibang teknolohiyang bahagi ng layunin nitong maisulong ang konsepto ng “Smart Island.”
“In many places, development is often measured by roads, bridges, robots, and industries. But in an archipelagic region like MIMAROPA, it must also be measured by how well we connect communities separated by seas, bring opportunities to geographically isolated areas, and ensure that every Filipino can benefit from science, technology, and innovation,” ani Solidum.
Kabilang sa mga ipinakilalang teknolohiya ang TRIPSY, isang smart tricycle booking application na ginagamit na ng Lokal na Pamahalaan ng Odiongan upang mapabuti ang local mobility.
Plano rin itong palawakin sa buong lalawigan at lagyan ng mga feature para sa tour booking at local attraction guides, na inaasahang makatutulong din sa turismo at lokal na ekonomiya.
Tampok din ang SEAWAVeS o Sea-condition Emergency Alert Warning Apparatus for Vessel Safety, isang teknolohiyang binuo ng mga researcher ng Aklan State University sa tulong ng DOST-Philippine Council for Industry, Energy, and Emerging Technology Research and Development (DOST-PCIEERD).
Layunin ng SEAWAVeS na magbigay ng real-time monitoring sa maliliit na sasakyang pandagat gamit ang General Packet Radio Service (GPRS) network upang makatulong sa kaligtasan ng mga coastal community, maritime activities at maliliit na watercraft.
Binigyang-diin ni Solidum na dapat nakabatay ang mga intervention sa aktuwal at ipinahahayag na pangangailangan ng komunidad, sa halip na sa ipinapalagay lamang na pangangailangan.
“We need to be smarter in the way we will approach the development of our communities. We need to find out the most important challenge that they face. Their expressed need, not the perceived need.”
Ayon sa kalihim, bahagi ito ng layunin ng DOST na maisulong ang development na innovative, inclusive, responsible at sustainable at hindi matatapos sa isang proyekto, administrasyon o henerasyon lamang.
Sa MIMAROPA, sinabi ni Solidum na mahigit ₱71 milyon na ang naipakilos sa ilalim ng DOST Smart and Sustainable Communities Program para sa mga smart technologies, renewable energy, water systems, education, health, disaster preparedness at agri-aqua development.
Nakapagbuo rin ang programa ng limang Smart and Sustainable Community Roadmaps at napalakas ang kapasidad ng 18 lokal na pamahalaan upang maisama ang science, technology and innovation sa kanilang pangmatagalang development plans.
Binigyang-diin din ni Solidum na hindi kinakailangang malaki ang pondo upang maging isang smart community.
“Essentially, sometimes we think that to be a smart community, we need a lot of money. Hindi, maraming pwedeng gawin na hindi kailangang masyadong mahal but can be very effective.”
Hinimok din niya ang Romblon na palakasin ang ugnayan nito sa mga unibersidad, national government agencies at iba pang local at international partners upang higit na mapalawak ang access ng lalawigan sa mga teknolohiya at innovation na maaaring makatulong sa pag-unlad ng mga island community.
